Qalam

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

1. 1

   نٓ ۚ وَٱلْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ

   Noon; walqalami wa maa yasturoon

   Nuun. Qalam bilan va satrlarga yozadigan narsalar bilan qasam. [1]

   [1] (Oyatda qasam qalam bilan cheklanmadi, balki Alloh satrlarga yozilajak narsalar bilan ham qasam ichdi. Bizning zamonamizda qalamdan boshqa yozuv qoʻllanmalari ham chiqdi. Qalam va yozish bilan qasam ichilishi musulmonlar uchun oʻqish-yozish, ilm-maʼrifatga katta eʼtibor berishga chaqiriqdur.)

2. 2

   مَآ أَنتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍۢ

   Maa anta bini'mati Rabbika bimajnoon

   Sen Robbing neʼmati ila majnun emassan.

3. 3

   وَإِنَّ لَكَ لَأَجْرًا غَيْرَ مَمْنُونٍۢ

   Wa inna laka la ajran ghaira mamnoon

   Va albatta, senga minnat qilinmaydigan ajr bordur.

4. 4

   وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍۢ

   Wa innaka la'alaa khuluqin 'azeem

   Va albatta, sen ulkan xulqdasan.

5. 5

   فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُونَ

   Fasatubsiru wa yubsiroon

   Bas, tezda koʻrasan va ular ham koʻrurlar.

6. 6

   بِأَييِّكُمُ ٱلْمَفْتُونُ

   Bi ayyikumul maftoon

   Sizlardan qaysingizda majnunlik borligini.

7. 7

   إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُهْتَدِينَ

   Innaa Rabbaka Huwa a'lamu biman dalla 'an sabeelihee wa Huwa a'lamu bilmuhtadeen

   Albatta, Robbing Oʻzi kim Uning yoʻlidan adashganini biluvchidur va U hidoyatda yuruvchilarni ham biluvchidur.

8. 8

   فَلَا تُطِعِ ٱلْمُكَذِّبِينَ

   Falaa tuti'il mukazzibeen

   Bas, yolgʻonga chiqaruvchilarga itoat qilma.

9. 9

   وَدُّوا۟ لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ

   Waddoo law tudhinu fa-yudhinoon

   Agar sen murosa qilsang, ular ham murosa qilishni orzu qiladilar.

10. 10

    وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍۢ مَّهِينٍ

    Wa laa tuti' kulla hallaa fim maheen

    Itoat qilma! Har bir qasamxoʻr, pastkashga.

11. 11

    هَمَّازٍۢ مَّشَّآءٍۭ بِنَمِيمٍۢ

    Hammaazim mash shaaa'im binameem

    Ayblovchi, chaqimchilik qilib yuruvchiga.

12. 12

    مَّنَّاعٍۢ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ

    Mannaa'il lilkhairi mu'tadin aseem

    Yaxshilikni man qiluvchi, tajovuzkor, sergunohga.

13. 13

    عُتُلٍّۭ بَعْدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ

    'Utullim ba'da zaalika zaneem

    Qoʻpol, undan soʻng, otasining tayini yoʻqqa.

14. 14

    أَن كَانَ ذَا مَالٍۢ وَبَنِينَ

    An kaana zaa maalinw-wa baneen

    Moli va oʻgʻillari koʻp boʻlganidan.

15. 15

    إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ

    Izaa tutlaa 'alaihi aayaatunaa qaala asaateerul awwaleen

    Bizning oyatlarimiz unga oʻqilgan paytda, avvalgilarning afsonalari, der.

16. 16

    سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلْخُرْطُومِ

    Sanasimuhoo 'alal khurtoom

    Tezda uning tumshugʻiga belgi qoʻyamiz.

17. 17

    إِنَّا بَلَوْنَٰهُمْ كَمَا بَلَوْنَآ أَصْحَٰبَ ٱلْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا۟ لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِينَ

    Innaa balawnaahum kamaa balawnaaa As-haabal jannati iz 'aqsamoo la-yasri munnahaa musbiheen

    Albatta, Biz ularni bogʻ egalarini sinaganimizdek sinab koʻrdik. Vaqtiki, erta tongda terib olamiz, deb qasam ichdilar.

18. 18

    وَلَا يَسْتَثْنُونَ

    Wa laa yastasnoon

    Va istisno qilmadilar.

19. 19

    فَطَافَ عَلَيْهَا طَآئِفٌۭ مِّن رَّبِّكَ وَهُمْ نَآئِمُونَ

    Fataafa 'alaihaa taaa'i fum mir rabbika wa hum naaa'imoon

    Ular uxlab yotganda, u(bogʻ)ning ustidan Robbingdan boʻlgan aylanuvchi aylanib chiqdi.

20. 20

    فَأَصْبَحَتْ كَٱلصَّرِيمِ

    Fa asbahat kassareem

    Bas, u xuddi mevasi terib olinganga oʻxshab qoldi.

21. 21

    فَتَنَادَوْا۟ مُصْبِحِينَ

    Fatanaadaw musbiheen

    Ular tong saharda bir-birlarini chaqirdilar.

22. 22

    أَنِ ٱغْدُوا۟ عَلَىٰ حَرْثِكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰرِمِينَ

    Anighdoo 'alaa harsikum in kuntum saarimeen

    Agar teradigan boʻlsangiz, ekinzoringizga ertaroq boring, deb.

23. 23

    فَٱنطَلَقُوا۟ وَهُمْ يَتَخَٰفَتُونَ

    Fantalaqoo wa hum yatakhaafatoon

    Bas, past ovoz bilan gaplashib yurib ketdilar.

24. 24

    أَن لَّا يَدْخُلَنَّهَا ٱلْيَوْمَ عَلَيْكُم مِّسْكِينٌۭ

    Al laa yadkhulannahal yawma 'alaikum miskeen

    Bugun siz boringizda u(bogʻ)ga miskin kira koʻrmasin, deb.

25. 25

    وَغَدَوْا۟ عَلَىٰ حَرْدٍۢ قَٰدِرِينَ

    Wa ghadaw 'alaa hardin qaadireen

    Va ertalabda qasd-la, oʻzlarini qodir sezib, bordilar.

26. 26

    فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوٓا۟ إِنَّا لَضَآلُّونَ

    Falammaa ra awhaa qaalooo innaa ladaaalloon

    Uni koʻrganlarida, biz adashibmiz, dedilar.

27. 27

    بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ

    Bal nahnu mahroomoon

    Balki biz mahrum boʻlgandirmiz, dedilar.

28. 28

    قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ

    Qaala awsatuhum alam aqul lakum law laa tusabbihoon

    Ularning eng yaxshi va adolatlisi: «Sizlarga tasbih aytsalaringiz-chi, demabmidim», dedi.

29. 29

    قَالُوا۟ سُبْحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ

    Qaaloo subhaana rabbinaaa innaa kunnaa zaalimeen

    Robbimiz ayblardan pok boʻldi, albatta, biz zolimlardan edik, dedilar.

30. 30

    فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ يَتَلَٰوَمُونَ

    Fa aqbala ba'duhum 'alaa ba'diny yatalaawamoon

    Bas, baʼzilari baʼzilarini malomat qila boshladilar.

31. 31

    قَالُوا۟ يَٰوَيْلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ

    Qaaloo yaa wailanaaa innaa kunnaa taagheen

    «Voy, shoʻrimiz qursin, tugʻyonga ketgan ekanmiz.

32. 32

    عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبْدِلَنَا خَيْرًۭا مِّنْهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ

    'Asaa rabbunaaa any yubdilanaa khairam minhaaa innaaa ilaa rabbinaa raaghiboon

    Shoyad, Robbimiz uning oʻrniga undan koʻra yaxshirogʻini bersa. Biz oʻz Robbimizga ragʻbatlimiz, dedilar.

33. 33

    كَذَٰلِكَ ٱلْعَذَابُ ۖ وَلَعَذَابُ ٱلْءَاخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ

    Kazaalikal azaab, wa la'azaabul aakhirati akbar; law kaanoo ya'lamoon

    Azob shundoq boʻlur va agar bilsalar, albatta, oxirat azobi bundan katta boʻladir.

34. 34

    إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ

    Inna lilmuttaqeena 'inda rabbihim jannaatin na'eem

    Albatta, taqvodorlar uchun Robbilari huzurida naʼiym jannatlari bordur.

35. 35

    أَفَنَجْعَلُ ٱلْمُسْلِمِينَ كَٱلْمُجْرِمِينَ

    Afanaj'alul muslimeena kalmujrimeen

    Musulmonlarni jinoyatkorlarga oʻxshatib qoʻyarmidik?!

36. 36

    مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ

    Maa lakum kaifa tahhkumoon

    Sizlarga nima boʻldi, qanday hukm chiqaryapsizlar?!

37. 37

    أَمْ لَكُمْ كِتَٰبٌۭ فِيهِ تَدْرُسُونَ

    Am lakum kitaabun feehi tadrusoon

    Yoki sizlarning kitobingiz bor-u, undan oʻqidingizmi?

38. 38

    إِنَّ لَكُمْ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ

    Inna lakum feehi lamaa takhaiyaroon

    Unda sizlarga nimani ixtiyor qilsangiz, albatta, (boʻlaveradi) deyilganmi?!

39. 39

    أَمْ لَكُمْ أَيْمَٰنٌ عَلَيْنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ ۙ إِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُونَ

    Am lakum aymaanun 'alainaa baalighatun ilaa yawmil qiyaamati inna lakum lamaa tahkumoon

    Yoki sizlarga bizning qiyomat kunigacha yetadigan bergan vaʼdalarimiz boʻlib, unda, albatta, siz nima hukm qilsangiz, shu boʻladi, deyilganmi?!

40. 40

    سَلْهُمْ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ

    Salhum ayyuhum bizaa lika za'eem

    Soʻra ulardan, qay birlari bu narsaga kafil ekan?

41. 41

    أَمْ لَهُمْ شُرَكَآءُ فَلْيَأْتُوا۟ بِشُرَكَآئِهِمْ إِن كَانُوا۟ صَٰدِقِينَ

    Am lahum shurakaaa'u falyaatoo bishurakaaa 'ihim in kaanoo saadiqeen

    Yoki ularning sheriklari bormikin, agar rostgoʻy boʻlsalar, oʻsha sheriklarini ham olib kelsinlar.

42. 42

    يَوْمَ يُكْشَفُ عَن سَاقٍۢ وَيُدْعَوْنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ

    Yawma yukshafu 'am saaqinw wa yud'awna ilas sujoodi falaa yastatee'oon

    Boldirlar shimarilgan kunida va ular sajdaga chaqirilganda, qodir boʻlmaslar. [2]

    [2] (Bu qiyomat kuni sodir boʻladi. U kunda hisob-kitob shiddatli va ahvol ogʻir boʻladi. Alloh taolo xalqlar oʻrtasida hukm qilish uchun keladi, bir payt U zotning mukarram boldiri ochiladi, biroq bu maxluqlaridagi biron holatga oʻxshamaydi. Imom Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan hadisda Paygʻambar sollallohu alayhi va sallam shunday dedilar: «Robbimiz boldirini ochadi va har bir moʻmin va moʻmina Unga sajda qiladi. Dunyoda odamlarga koʻrsatish va eshittirish uchun riyokorona sajda qilgan kimsalargina qoladi. Ular sajda qilmoqchi boʻladilar-u, biroq bellari (bukilmaydigan) bir butun qilib qoʻyiladi».

43. 43

    خَٰشِعَةً أَبْصَٰرُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌۭ ۖ وَقَدْ كَانُوا۟ يُدْعَوْنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمْ سَٰلِمُونَ

    Khaashi'atan absaaruhum tarhaquhum zillatunw wa qad kaanoo yud'awna ilassujoodi wa hum saalimoon

    Ularning koʻzlari qoʻrqinchga toʻla, xorlik oʻrab olgan. Va darhaqiqat, ular salomatlik hollarida sajda qilishga chaqirilgan edilar.

44. 44

    فَذَرْنِى وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلْحَدِيثِ ۖ سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ

    Fazarnee wa many yukazzibu bihaazal hadeesi sanastad rijuhum min haisu laa ya'lamoon

    Bu gapni yolgʻonga chiqaruvchilarni Mening Oʻzimga qoʻyib qoʻy. Biz ularni oʻzlari bilmagan tarafdan asta-sekin olamiz.

45. 45

    وَأُمْلِى لَهُمْ ۚ إِنَّ كَيْدِى مَتِينٌ

    Wa umlee lahum; inna kaidee mateen

    Va ularga muhlat beraman. Albatta, Mening hiylam metindir.

46. 46

    أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ أَجْرًۭا فَهُم مِّن مَّغْرَمٍۢ مُّثْقَلُونَ

    Am tas'aluhum ajran fahum mim maghramim musqaloon

    Yoki sen ulardan haq soʻrayapsan-u, ular qarzga botib qoldilarmi?

47. 47

    أَمْ عِندَهُمُ ٱلْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَ

    Am 'indahumul ghaibu fahum yaktuboon

    Yoki huzurlarida gʻoyib ilmi bor-u, ular yozib oladilarmi?

48. 48

    فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلْحُوتِ إِذْ نَادَىٰ وَهُوَ مَكْظُومٌۭ

    Fasbir lihkmi rabbika wa laa takun kasaahibil boot; iz naadaa wa huwa makzoom

    Robbing hukmiga sabr qil va bir vaqtlar gʻamga toʻlgan holda nido qilgan baliq sohibiga oʻxshama.

49. 49

    لَّوْلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعْمَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ مَذْمُومٌۭ

    Law laaa an tadaara kahoo ni'matum mir rabbihee lanubiza bil'araaa'i wa huwa mazmoom

    Agar uni Robbisining neʼmati topmaganda, ochiq sahro joyga, mazammatga qolgan holda tashlangan boʻlardi.

50. 50

    فَٱجْتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

    Fajtabaahu rabbuhoo faja'alahoo minas saaliheen

    Bas, uni Robbisi tanlab oldi va solih bandalaridan qildi.

51. 51

    وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَٰرِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا۟ ٱلذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجْنُونٌۭ

    Wa iny-yakaadul lazeena kafaroo la-yuzliqoonaka biabsaarihim lammaa saml'uz-Zikra wa yaqooloona innahoo lamajnoon

    Va kofirlar zikrni eshitayotganlarida seni koʻzlari bilan toydirmoqchi boʻldilar va, albatta, u jinnidur, derlar.

52. 52

    وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌۭ لِّلْعَٰلَمِينَ

    Wa maa huwa illaa zikrul lil'aalameen

    Holbuki, u butun olamlarga eslatmadan oʻzga narsa emas.

Tarjima: Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf · QuranEnc.com