Sura 51
Zoriyot
الذَّارِيَاتِ
Adh-Dhariyat · Makkiy · 60 oyat
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
- 1
وَٱلذَّٰرِيَٰتِ ذَرْوًۭا
Waz-zaariyaati zarwaa
Chang toʻzituvchi(shamol)lar bilan qasam.
- 2
فَٱلْحَٰمِلَٰتِ وِقْرًۭا
Falhaamilaati wiqraa
Yuk koʻtaruvchi(bulut)lar bilan qasam.
- 3
فَٱلْجَٰرِيَٰتِ يُسْرًۭا
Faljaariyaati yusraa
Oson yuruvchi(kema)lar bilan qasam.
- 4
فَٱلْمُقَسِّمَٰتِ أَمْرًا
Falmuqassimaati amraa
Ish taqsimlovchi(farishta)lar bilan qasam.
- 5
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌۭ
Innamaa too'adoona la-saadiq
Albatta, sizga vaʼda qilingan narsa rostdir.
- 6
وَإِنَّ ٱلدِّينَ لَوَٰقِعٌۭ
Wa innad deena la waaqi'
Va, albatta, qiyomat voqeʼ boʻlguvchidir.
- 7
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْحُبُكِ
Wassamaaa'i zaatil hubuk
Goʻzal, mustahkam osmon bilan qasam.
- 8
إِنَّكُمْ لَفِى قَوْلٍۢ مُّخْتَلِفٍۢ
Innakum lafee qawlim mukhtalif
Albatta, sizlarning gaplaringiz ixtiloflidir.
- 9
يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ
Yu'faku 'anhu man ufik
U(Qurʼon)dan kim burilsa, (butunlay) burib qoʻyiladir. [1]
[1] (Qurʼondan burilib, boshqa narsani tutmoqchi boʻlgan, hech qachon najot topmabdi. Chunki, bir yoʻla zalolatga burilib qolgan boʻladi.)
- 10
قُتِلَ ٱلْخَرَّٰصُونَ
Qutilal kharraasoon
Yolgʻonchilarga laʼnat boʻlsin!
- 11
ٱلَّذِينَ هُمْ فِى غَمْرَةٍۢ سَاهُونَ
Allazeena hum fee ghamratin saahoon
Ular jaholatdagi gʻofillardir.
- 12
يَسْـَٔلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلدِّينِ
Yas'aloona ayyaana yawmud Deen
Ular: «Hisob-kitob kuni qachon», deb soʻrarlar.
- 13
يَوْمَ هُمْ عَلَى ٱلنَّارِ يُفْتَنُونَ
Yawma hum 'alan naari yuftanoon
Bu kunda ular olovda azoblanurlar.
- 14
ذُوقُوا۟ فِتْنَتَكُمْ هَٰذَا ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ
Zooqoo fitnatakum haa zal lazee kuntum bihee tas ta'jiloon
«Azobingizni tatib koʻring», siz «Qachon boʻladir», deb shoshilgan narsa — shu!» (deyilur).
- 15
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍ
Innal muttaqeena fee jannaatinw wa 'uyoon
Albatta, taqvodorlar jannatlar va buloqlardadir.
- 16
ءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ
Aakhizeena maaa aataahum Rabbuhum; innahum kaanoo qabla zaalika muhsineen
Robbilari bergan narsalarni oluvchilardir. Chunki, ular bundan oldin ehson qiluvchilardan boʻlganlardir.
- 17
كَانُوا۟ قَلِيلًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ
kaanoo qaleelam minal laili maa yahja'oon
Ular kechalari oz uxlar edilar.
- 18
وَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
Wa bilashaari hum yastaghfiroon
Va ular saharlarda istigʻfor aytar edilar.
- 19
وَفِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ
Wa feee amwaalihim haqqul lissaaa'ili walmahroom
Va molu mulklarida soʻrovchi va bechoralarning haqqi bordir.
- 20
وَفِى ٱلْأَرْضِ ءَايَٰتٌۭ لِّلْمُوقِنِينَ
Wa fil ardi aayaatul lilmooqineen
Va yerda chuqur ishonuvchilar uchun belgilar bor.
- 21
وَفِىٓ أَنفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ
Wa feee anfusikum; afalaa tubsiroon
Va oʻzlaringizda ham (belgilar) bor. Yoki koʻrmayapsizlarmi?!
- 22
وَفِى ٱلسَّمَآءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ
Wa fissamaaa'i rizqukum wa maa too'adoon
Va osmonda rizqingiz hamda sizga vaʼda qilinayotgan narsa (bor).
- 23
فَوَرَبِّ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِنَّهُۥ لَحَقٌّۭ مِّثْلَ مَآ أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ
Fawa Rabbis samaaa'i wal ardi innahoo lahaqqum misla maa annakum tantiqoon
Osmonu yerning Robbisi ila qasamki, albatta, u (vaʼda) misoli siz nutq qilayotganingizdek haqiqatdir.
- 24
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَٰهِيمَ ٱلْمُكْرَمِينَ
Hal ataaka hadeesu daifi Ibraaheemal mukrameen
Senga Ibrohimning karamli mehmonlarining xabari kelmadimi?
- 25
إِذْ دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَقَالُوا۟ سَلَٰمًۭا ۖ قَالَ سَلَٰمٌۭ قَوْمٌۭ مُّنكَرُونَ
Iz dakhaloo 'alaihi faqaaloo salaaman qaala salaamun qawmum munkaroon
Ular uning huzuriga kirib, «Salom» deganlarida, u «Salom, notanish qavmlar», dedi.
- 26
فَرَاغَ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ فَجَآءَ بِعِجْلٍۢ سَمِينٍۢ
Faraagha ilaaa ahlihee fajaaa'a bi'ijlin sameen
Ahliga (maxfiy) borib, semiz buzoqni (pishirib) keltirdi.
- 27
فَقَرَّبَهُۥٓ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ
Faqarrabahooo ilaihim qaala alaa taakuloon
Uni ularga yaqin surdi va: «Yemaysizlarmi?» – dedi.
- 28
فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةًۭ ۖ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ ۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٍۢ
Fa awjasa minhm khee fatan qaaloo laa takhaf wa bashsharoohu bighulaamin 'aleem
Ulardan xavfsiradi. Ular: «Qoʻrqma», dedilar va unga ilmli oʻgʻil bashoratini berdilar.
- 29
فَأَقْبَلَتِ ٱمْرَأَتُهُۥ فِى صَرَّةٍۢ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌۭ
Fa aqbalatim ra-atuhoo fee sarratin fasakkat wajhahaa wa qaalat 'ajoozun 'aqeem
Bas, xotini qichqirib keldi va oʻz yuziga shapaloq tushirib: «Qari, tugʻmas xotin-a?!» – dedi.
- 30
قَالُوا۟ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْعَلِيمُ
Qaaloo kazaaliki qaala Rabbuki innahoo huwal hakeemul 'aleem
Ular: «Sening Robbing shunday dedi. Albatta, Uning Oʻzi Hakiym va Aliymdir», dedilar.
- 31
۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا ٱلْمُرْسَلُونَ
Qaala famaa khatbukum ayyuhal mursaloon
U: «Ey elchilar! Sizning ishingiz nedir?» – dedi.
- 32
قَالُوٓا۟ إِنَّآ أُرْسِلْنَآ إِلَىٰ قَوْمٍۢ مُّجْرِمِينَ
Qaalooo innaaa ursilnaaa ilaa qawmim mujrimeen
Ular: «Albatta, biz jinoyatchi qavmga yuborilganmiz.
- 33
لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةًۭ مِّن طِينٍۢ
Linursila 'alaihim hijaa ratam min teen
Ularning ustidan loydan (pishirilgan) toshlarni tashlash uchun.
- 34
مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ
Musawwamatan 'inda rabbika lilmusrifeen
Robbing huzurida isrofchilar uchun belgilab qoʻyilganlarni», dedilar.
- 35
فَأَخْرَجْنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Fa akhrajnaa man kaana feehaa minal mu'mineen
Va Biz u joydan moʻminlarni chiqardik.
- 36
فَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍۢ مِّنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
Famaa wajadnaa feehaa ghaira baitim minal muslimeen
U yerda bir xonadondan boshqa musulmonlarni topmadik.
- 37
وَتَرَكْنَا فِيهَآ ءَايَةًۭ لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
Wa taraknaa feehaaa aayatal lillazeena yakhaafoonal 'azaabal aleem
Va u yerda alamli azobdan qoʻrqadiganlar uchun oyat(belgi) qoldirdik.
- 38
وَفِى مُوسَىٰٓ إِذْ أَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍۢ
Wa fee Moosaaa iz arsalnaahu ilaa Fir'wna bisultaa nim mubeen
Va Musoda ham (belgi) bor. Biz uni Firʼavnga ravshan hujjat ila yuborganimizda...
- 39
فَتَوَلَّىٰ بِرُكْنِهِۦ وَقَالَ سَٰحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌۭ
Fatawalla biruknihee wa qaala saahirun aw majnoon
U yuz oʻgirib, ishongani tomon yurdi va: «(Muso) sehrgar yoki majnundir», dedi.
- 40
فَأَخَذْنَٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذْنَٰهُمْ فِى ٱلْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌۭ
Fa akhaznaahu wa junoo dahoo fanabaznaahum fil yammi wa huwa muleem
Bas, Biz uni va askarlarini tutib dengizga tashladik va u malomatga loyiq ish qiluvchi edi.
- 41
وَفِى عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلرِّيحَ ٱلْعَقِيمَ
Wa fee 'Aadin iz arsalnaa 'alaihimur reehal'aqeem
Va Odda ham (belgi) bor. Vaqtiki, Biz ularga tugʻmas shamolni yubordik. [2]
[2] (Odatda, shamol yomgʻir yogʻishiga sabab boʻladi. Od qavmiga kelgan shamol esa ularga yomgʻir emas, balo-ofat, halokatni olib kelgan, shuning uchun uning tugʻmas, yaʼni befoyda deb sifatlanyapti.)
- 42
مَا تَذَرُ مِن شَىْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَٱلرَّمِيمِ
Maa tazaru min shai'in atat 'alaihi illaa ja'alat hu karrameem
U qaysi narsaga yetib borsa, titib tashlamasdan qoʻymas.
- 43
وَفِى ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا۟ حَتَّىٰ حِينٍۢ
Wa fee Samooda iz qeela lahum tamatta''oo hattaa heen
Va Samudda ham (belgi) bor. Ularga: «Vaqtinchalik maza qilib turinglar», deyilgan vaqtda...
- 44
فَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنظُرُونَ
Fa'ataw 'an amri Rabbihim fa akhazal humus saa'iqatu wa hum yanzuroon
Allohning amridan bosh tortdilar, bas, qarab turgan hollarida ularni qattiq ovoz tutdi.
- 45
فَمَا ٱسْتَطَٰعُوا۟ مِن قِيَامٍۢ وَمَا كَانُوا۟ مُنتَصِرِينَ
Famas tataa'oo min qiyaaminw wa maa kaanoo muntasireen
Bas, ular oʻrinlaridan turolmadilar va yordam ham ololmadilar.
- 46
وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ
Wa qawma Noohim min qablu innahum kaano qawman faasiqeen
Va bundan avval Nuh qavmini ham (halok etganmiz). Albatta, ular fosiq qavm edilar.
- 47
وَٱلسَّمَآءَ بَنَيْنَٰهَا بِأَيْي۟دٍۢ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ
Wassamaaa'a banainaa haa bi aydinw wa innaa lamoosi'oon
Osmonni Oʻz qoʻlimizda(qudratimiz) ila bino qildik. Albatta, Biz uni kengaytiruvchimiz.
- 48
وَٱلْأَرْضَ فَرَشْنَٰهَا فَنِعْمَ ٱلْمَٰهِدُونَ
Wal arda farashnaahaa fani'mal maahidoon
Va yerni toʻshab qoʻydik. Biz qandoq ham yaxshi tayyorlovchidirmiz!
- 49
وَمِن كُلِّ شَىْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
Wa min kulli shai'in khalaqnaa zawjaini la'allakum tazakkaroon
Va Biz har bir narsani juft yaratdik. Shoyadki, eslasangizlar.
- 50
فَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
Fafirrooo ilal laahi innee lakum minhu nazeerum mubeen
Bas, faqat Allohgagina qoching. Albatta, men sizlarga Undan (kelgan) ochiq-oydin ogohlantiruvchiman. [3]
[3] (Odatda inson xavfu xatardan, balo-ofatdan qochadi. Bu oyatda tilga olingan xavf-xatar — dinsizlik, gʻaflat va osiylikdir, undan qochish gunoh va harom ishlarni tark etib, Allohga iltijo etish bilan boʻladi. Allohga qochishda inson uchun ulugʻ saodat va martaba bordir.)
- 51
وَلَا تَجْعَلُوا۟ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
Wa laa taj'aloo ma'al laahi ilaahan aakhara innee lakum minhu nazeerum mubeen
Va Allohga boshqa maʼbudni sherik qilmanglar. Albatta, men sizlarga Undan (kelgan) ochiq-oydin ogohlantiruvchiman.
- 52
كَذَٰلِكَ مَآ أَتَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا۟ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ
Kazaalika maaa atal lazeena min qablihim mir Rasoolin illaa qaaloo saahirun aw majnoon
Xuddi shunday, bulardan avvalgilarga ham har bir Paygʻambar kelgan vaqt (uni) sehrgar yoki majnun deganlar.
- 53
أَتَوَاصَوْا۟ بِهِۦ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌۭ طَاغُونَ
Atawaasaw bih; bal hum qawmun taaghoon
Kelishib olganmilar?! Yoʻq, ular tugʻyonga ketgan qavmlardir!
- 54
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ أَنتَ بِمَلُومٍۢ
Fatawalla 'anhum famaaa anta bimaloom
Ulardan yuz oʻgir. Bas, sen malomatga qoluvchi emassan. [4]
[4] (Paygʻambarning vazifasi Allohning amrini yetkazish. U zot bu ishni oʻz oʻrnida ado etdilar. Mushriklar gapga kirmadilar, Paygʻambar alayhissalom ulardan yuz oʻgirsalar, u zotga malomat yoʻq.)
- 55
وَذَكِّرْ فَإِنَّ ٱلذِّكْرَىٰ تَنفَعُ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Wa zakkir fa innaz zikraa tanfa'ul mu'mineen
Va eslatgin. Albatta, eslatish moʻminlarga manfaat berur.
- 56
وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ
Wa maa khalaqtul jinna wal insa illaa liya'budoon
Jin va insonni faqat Menga ibodat qilishlari uchungina yaratdim.
- 57
مَآ أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍۢ وَمَآ أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ
Maaa ureedu minhum mir rizqinw wa maaa ureedu anyyut'imoon
Men ulardan rizq xohlamayman va Meni ovqatlantirishlarini ham xohlamasman.
- 58
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلْقُوَّةِ ٱلْمَتِينُ
Innal laaha Huwar Razzaaqu Zul Quwwatil Mateen
Albatta, Alloh Oʻzi rizq beruvchi, quvvat egasi, shiddatlidir. [5]
[5] (Demak, Alloh taolo insu jindan rizq soʻramaydi, balki ularga rizq beradi. Allohning birdan-bir iroda qilgani ibodatdir, insu jinni yaratishdan maqsad ham shudir. Lekin ibodatdan kimga foyda bor? Ibodat qiluvchining oʻziga. Unga ikki dunyoning baxtini ibodat beradi.)
- 59
فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذَنُوبًۭا مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ
Fa inna lillazeena zalamoo zanoobam misla zanoobi ashaabihim falaa yasta'jiloon
Albatta, zulm qilganlarga oʻz birodarlari azobichalik azob bor, shoshilmasinlar.
- 60
فَوَيْلٌۭ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن يَوْمِهِمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ
Fawailul lillazeena kafaroo miny yawmihimul lazee yoo'adoon
Kofirlarga vaʼda qilinayotgan kunlarida halokat boʻlsin.
Tarjima: Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf · QuranEnc.com
