Gʻofir

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

1. 1

   حمٓ

   Haa-Meeem

   Haa. Miym.

2. 2

   تَنزِيلُ ٱلْكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ

   Tanzeelul Kitaabi minal laahil Azeezil 'Aleem

   Bu kitobning nozil qilinishi aziyzu oʻta ilmli Alloh tomonidandir.

3. 3

   غَافِرِ ٱلذَّنۢبِ وَقَابِلِ ٱلتَّوْبِ شَدِيدِ ٱلْعِقَابِ ذِى ٱلطَّوْلِ ۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ إِلَيْهِ ٱلْمَصِيرُ

   Ghaafiriz zambi wa qaabilit tawbi shadeedil 'iqaabi zit tawli laaa ilaaha illaa Huwa ilaihil maseer

   U, gunohni magʻfirat qilguvchi, tavbani qabul etguvchi, iqobi shiddatli va fazlu karam sohibi boʻlgan Zotdir. Undan oʻzga ibodatga sazovor zot yoʻq. Qaytish Uning Oʻzigaginadir.

4. 4

   مَا يُجَٰدِلُ فِىٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى ٱلْبِلَٰدِ

   Maa yujaadilu feee Aayaatil laahi illal lazeena kafaroo falaa yaghrurka taqallubuhum fil bilaad

   Allohning oyatlari haqida faqatgina kufr keltirganlar talashib-tortishurlar. Bas, ularning yurtlarda aylanib yurishlari seni aldab qoʻymasin. [1]

   [1] (Kofirlar hukm va sultonga, boshqa narsalarga ega boʻlishlari mumkin, bu hollar moʻmin kishini aldab qoʻymasligi kerak.)

5. 5

   كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍۢ وَٱلْأَحْزَابُ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۖ وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍۭ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ ۖ وَجَٰدَلُوا۟ بِٱلْبَٰطِلِ لِيُدْحِضُوا۟ بِهِ ٱلْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

   Kazzabat qablahum qawmu Noohinw wal Ahzaabu mim ba'dihim wa hammat kullu ummatim bi Rasoolihim liyaa khuzoobhu wa jaadaloo bilbaatili liyudhidoo bihil haqqa fa akhaztuhum fakifa kaana 'iqaab

   Ulardan oldin Nuh qavmi va ular ketidan kelgan firqalar ham yolgʻonchi qilgan edilar. Har ummat oʻz Paygʻambarini tutishga qasd qildi va haqni yoʻqotish uchun botil ila mujodala etdi. Bas, Men ularni tutdim. Bas, Mening iqobim qanday boʻldi! [2]

   [2] (Ana oʻsha oʻtgan ummatlardan har biri oʻz paygʻambarini tutib, oʻldirmoqni qasd qildi. Suiqasd kofirlarning qadimiy odati.)

6. 6

   وَكَذَٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَنَّهُمْ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ

   Wa kazaalika haqqat Kalimatu Rabbika 'alal lazeena kafarooo annahum Ashaabun Naar

   Kufr keltirganlarga ham Robbingning (azob) soʻzi xuddi ana shunday haq boʻldi. Albatta, ular doʻzax egalaridir.

7. 7

   ٱلَّذِينَ يَحْمِلُونَ ٱلْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُۥ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِۦ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَىْءٍۢ رَّحْمَةًۭ وَعِلْمًۭا فَٱغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا۟ وَٱتَّبَعُوا۟ سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ ٱلْجَحِيمِ

   Allazeena yahmiloonal 'Arsha wa man hawlahoo yusabbihoona bihamdi Rabbihim wa yu'minoona bihee wa yastaghfiroona lillazeena aamanoo Rabbanaa wasi'ta kulla shai'ir rahmantanw wa 'ilman faghfir lillazeena taaboo wattaba'oo sabeelaka wa qihim 'azaabal Jaheem

   Arshni koʻtarib turganlar va uning atrofidagilar Robbilariga hamd ila tasbih ayturlar, Unga iymon keltirurlar va iymon keltirganlarga magʻfirat soʻrab: «Ey Robbimiz, rahmating va ilming ila har bir narsani qurshagansan, bas, tavba qilib, yoʻlingga ergashganlarni magʻfirat qilgin va ularni doʻzax azobidan saqlagin. [3]

   [3] (Alloh taoloning Arshini inson idrok qila olmaydi, inson arshni koʻtarib turadiganlar va uning atrofidagilarning ham haqiqatini bilmaydi. Bilgani — Arshni koʻtarib turadigan, atrofini oʻrab olgan zotlar borligidir. Ular modomiki Arshni koʻtarib turgan ekanlar, shunga yarasha kuch-quvvat va maqom-martabaga egadirlar.)

8. 8

   رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّٰتِ عَدْنٍ ٱلَّتِى وَعَدتَّهُمْ وَمَن صَلَحَ مِنْ ءَابَآئِهِمْ وَأَزْوَٰجِهِمْ وَذُرِّيَّٰتِهِمْ ۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ

   Rabbannaa wa adkhilhum Jannaati 'adninil latee wa'attahum wa man salaha min aabaaa'ihim wa azwaajihim wa zurriyyaatihim; innaka Antal 'Azeezul Hakeem

   Ey Robbimiz, ularni ham, otalaridan, juftlaridan va zurriyotlaridan ahli solih boʻlganlarini ham Oʻzing ularga vaʼda qilgan adn jannatlariga kiritgin. Albatta, Sening Oʻzing aziyzu oʻta hikmatli zotsan.

9. 9

   وَقِهِمُ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ۚ وَمَن تَقِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ يَوْمَئِذٍۢ فَقَدْ رَحِمْتَهُۥ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ

   Wa qihimus saiyi-aat; wa man taqis saiyi-aati Yawma'izin faqad rahimtah; wa zaalika huwal fawzul 'azeem

   Va ularni yomonliklardan saqla, oʻsha kuni kimni yomonliklardan saqlasang, batahqiq, unga rahim qilibsan. Ana oʻsha buyuk yutuqdir», (derlar).

10. 10

    إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ ٱللَّهِ أَكْبَرُ مِن مَّقْتِكُمْ أَنفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى ٱلْإِيمَٰنِ فَتَكْفُرُونَ

    Innal lazeena kafaroo yunaadawna lamaqtul laahi akbaru mim maqtikum anfusakum iz tud'awna ilal eemaani fatakfuroon

    Albatta, kufr keltirganlarga: «Iymonga chaqirilganingizda kufr keltirgan chogʻingizdagi Allohning gʻazabi sizning oʻzingizga (hozirgi) gʻazabingizdan kattaroqdir», deb nido qilinur.

11. 11

    قَالُوا۟ رَبَّنَآ أَمَتَّنَا ٱثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا ٱثْنَتَيْنِ فَٱعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَىٰ خُرُوجٍۢ مِّن سَبِيلٍۢ

    Qaaloo Rabbanaaa amat tanasnataini wa ahyaitanas nataini fa'tarafnaa bizunoo binaa fahal ilaa khuroojim min sabeel

    Ular: «Ey Robbimiz, Sen bizni ikki marta oʻldirding, ikki marta tiriltirding. Bas, biz gunohlarimizni eʼtirof etdik. Endi chiqishning biron yoʻli bormi?» – dedilar. [4]

    [4] (Ular ona qornida ruh kirgunicha jonsiz holda yotganlarini va yorugʻ dunyoda oʻlib, koʻmilganlarini ikki marta oʻlish demoqdalar. Onaning qornida bir marta va qiyomat kuni ikkinchi marta tiriltirding. Sening har bir narsaga qodir ekaningni ham eʼtirof qildik.)

12. 12

    ذَٰلِكُم بِأَنَّهُۥٓ إِذَا دُعِىَ ٱللَّهُ وَحْدَهُۥ كَفَرْتُمْ ۖ وَإِن يُشْرَكْ بِهِۦ تُؤْمِنُوا۟ ۚ فَٱلْحُكْمُ لِلَّهِ ٱلْعَلِىِّ ٱلْكَبِيرِ

    Zaalikum bi annahooo izaa du'iyal laahu wahdahoo kafartum wa iny yushrak bihee tu'minoo; falhukmu lillaahil 'Aliyyil Kabeer

    Bunday boʻlishingiz Allohning yolgʻiz Oʻziga daʼvat qilinganida, kufr keltirganingiz, Unga shirk keltirilsa, iymon keltirganingiz uchundir. Bas, hukm oliy va ulugʻ Allohnikidir.

13. 13

    هُوَ ٱلَّذِى يُرِيكُمْ ءَايَٰتِهِۦ وَيُنَزِّلُ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ رِزْقًۭا ۚ وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَن يُنِيبُ

    Huwal lazee yureekum Aayaatihee wa yunazzilu lakum minas samaaa'i rizqaa; wa maa tatazakkaru illaa mai yuneeb

    Uning Oʻzi sizga oyat (belgi)larini koʻrsatadigan, osmondan sizga rizq tushiradigan Zotdir. Faqat qaytadigan kishigina anglar. [5]

    [5] (Har bir narsada Allohga qaytadigan, tavba qiladigan, koʻrgan-bilganidan vaʼz-nasihat oladigan kishilargina anglab yetadilar.)

14. 14

    فَٱدْعُوا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَٰفِرُونَ

    Fad'ul laaha mukhliseena lahud deena wa law karihal kaafiroon

    Bas, agar kofirlar yoqtirmasalar ham, Allohga dinni xolis qilgan holingizda yolvoring.

15. 15

    رَفِيعُ ٱلدَّرَجَٰتِ ذُو ٱلْعَرْشِ يُلْقِى ٱلرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ لِيُنذِرَ يَوْمَ ٱلتَّلَاقِ

    Rafee'ud darajaati zul 'Arshi yulqir rooha min amrihee 'alaa mai yashaaa'u min 'ibaadihee liyunzira yawmat talaaq

    U, darajasi yuksak, Arsh egasi boʻlgan Zotdir. U, Oʻz amri ila bandalaridan kimni xohlasa, oʻshanga muloqot kunidan ogohlantirishi uchun ruhni tushirur. [6]

    [6] (Muloqot-uchrashuv kunidan murod qiyomatdir. Ruhdan murod esa, vahiy va uni olib keluvchi farishtadir.)

16. 16

    يَوْمَ هُم بَٰرِزُونَ ۖ لَا يَخْفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِنْهُمْ شَىْءٌۭ ۚ لِّمَنِ ٱلْمُلْكُ ٱلْيَوْمَ ۖ لِلَّهِ ٱلْوَٰحِدِ ٱلْقَهَّارِ

    Yawma hum baarizoona laa yakhfaa 'alal laahi minhum shai; limanil mulkul Yawma lillaahil Waahidil Qahaar

    Oʻsha kunda ular zohir boʻlurlar. Allohga ulardan biron narsa maxfiy qolmas. Bugun mulk kimnikidir?! Yakkayu yolgʻiz, Qahhor Allohnikidir! [7]

    [7] (Qiyomat kunida odamlar koʻmilib yotgan joylaridan chiqib, zohir boʻlib, koʻrinish beradilar. Bandalaridan sodir boʻlgan biron narsa Alloh taologa maxfiy qolmas, ammo bu haqiqatni qiyomat kuni haqida alohida takror aytishdan maqsad kofir, munofiq va osiylar, qilgan ishlarimiz toʻpolonning ichida maxfiy qolsa ajab emas, degan oʻyda boʻlsalar, oʻsha xayolni koʻtarish uchundir.)

17. 17

    ٱلْيَوْمَ تُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ ۚ لَا ظُلْمَ ٱلْيَوْمَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ

    Al-Yawma tujzaa kullu nafsim bimaa kasabat; laa zulmal Yawm; innal laaha saree'ul hisaab

    Bugungi kunda har bir jon oʻzi qilgan kasbga yarasha jazo olur. Bugunga kunda zulm yoʻqdur. Albatta, Alloh hisobni tez qilguvchi Zotdir.

18. 18

    وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ ٱلْءَازِفَةِ إِذِ ٱلْقُلُوبُ لَدَى ٱلْحَنَاجِرِ كَٰظِمِينَ ۚ مَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنْ حَمِيمٍۢ وَلَا شَفِيعٍۢ يُطَاعُ

    Wa anzirhum yawmal aazifati izil quloobu ladal hanaajiri kaazimeen; maa lizzaalimeena min hameeminw wa laa shafee'iny-yutaa'

    Sen ularni yaqinlashguvchi Kundan ogohlantir. Oʻshanda jonlar xalqumga kelib, gʻam-gʻussaga toʻlib turarlar. Zolimlar uchun hech bir doʻst ham, itoat qilinadigan shafoatchi ham yoʻq. [8]

    [8] (Yaqinlashguvchi kun qiyomat kunidir. U hademay kelib qoladi. Koʻzni ochib yumguncha roʻy beradi. Odamlar oʻsha kundan ogoh boʻlsinlar. U kun ogʻir kun boʻladi. Hayoti dunyoda kufr va shirk ila zulmga yurgan kishilar uchun yonini oladigan doʻst ham, gapiga quloq soladigan shafoatchi ham boʻlmaydi.)

19. 19

    يَعْلَمُ خَآئِنَةَ ٱلْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى ٱلصُّدُورُ

    Ya'lamu khaaa'inatal a'yuni wa maa tukhfis sudoor

    U zot koʻzlarning xiyonatini ham, dillar maxfiy tutgan narsalarni ham bilur. [9]

    [9] (Yaʼni, birovga bildirmasdan, oʻgʻirincha koʻz qiri tashlaganini ham biladi, hisobga olib qoʻyadi. Hech kimga bildirmasdan, dilda tugib qoʻyilgan narsalarni ham juda yaxshi biladi. Shunday boʻlganidan keyin boshqa narsalarni bilishida hech shak-shubha yoʻqdir. Odamlar undan ogoh boʻlsinlar.)

20. 20

    وَٱللَّهُ يَقْضِى بِٱلْحَقِّ ۖ وَٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَقْضُونَ بِشَىْءٍ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ

    Wallaahu yaqdee bilhaqq, wallazeena yad'oona min doonihee laa yaqdoona bishai'; innal laaha Huwas Samee'ul Baseer

    Alloh haq ila hukm qilur. Undan oʻzga iltijo qilayotganlari esa, hech narsa bilan hukm qilmaslar. Albatta, Allohning Oʻzi oʻta eshitguvchi va oʻta koʻrguvchi Zotdir.

21. 21

    ۞ أَوَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ كَانُوا۟ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوا۟ هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةًۭ وَءَاثَارًۭا فِى ٱلْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَمَا كَانَ لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن وَاقٍۢ

    Awalam yaseeroo fil ardi fa yanzuroo kaifa kaana 'aaqibatul lazeena kaanoo min qablihim; kaanoo hum ashadda minhum quwwatanw wa aasaaran fil ardi fa akhazahumul laahu bizunoobihim wa maa kaana lahum minal laahi minw waaq

    Axir, ular yer yuzida yurib, oʻzlaridan oldin oʻtganlarning oqibati qanday boʻlganiga nazar solmaydilarmi?! Holbuki, oʻshalar ulardan koʻra quvvatliroq va yer yuzida asarlari koʻproq boʻlgan edilar. Bas, Alloh oʻshalarni gunohlari sababli tutdi. Ularga Allohdan oʻzga bir saqlovchi boʻlmadi.

22. 22

    ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانَت تَّأْتِيهِمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ فَكَفَرُوا۟ فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ ۚ إِنَّهُۥ قَوِىٌّۭ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ

    Zaalika bi annahum kaanat taateehim Rusuluhum bilbaiyinaati fakafaroo fa akhazahumul laah; innahoo qawiyyun shadeedul 'iqaab

    Bunday boʻlishining sababi shuki, ularga Paygʻambarlari aniq hujjatlar bilan kelar edilar, ular esa, kufr keltirdilar. Bas, Alloh ularni tutdi. Albatta, U kuchli va iqobi shiddatli Zotdir.

23. 23

    وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍ

    Wa laqad arsalnaa Moosaa bi Aayaatinaa wa sultaanim mubeen

    Batahqiq, Biz Musoni Oʻz oyatlarimiz va ochiq hujjat ila yubordik:

24. 24

    إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَهَٰمَٰنَ وَقَٰرُونَ فَقَالُوا۟ سَٰحِرٌۭ كَذَّابٌۭ

    Ilaa Fir'awna wa Haamaana qa Qaaroona faqaaloo saahirun kazzaab

    Firʼavnga, Homonga va Qorunga. Bas, ular: «(Bu) sehrgar va kazzob», dedilar.

25. 25

    فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلْحَقِّ مِنْ عِندِنَا قَالُوا۟ ٱقْتُلُوٓا۟ أَبْنَآءَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ وَٱسْتَحْيُوا۟ نِسَآءَهُمْ ۚ وَمَا كَيْدُ ٱلْكَٰفِرِينَ إِلَّا فِى ضَلَٰلٍۢ

    Falamuna jaaa'ahum bil haqqi min 'indinaa qaaluq tulooo abnaaa'al lazeena aamanoo ma'ahoo wastahyoo nisaaa'ahum; wa maa kaidul kaafireena illaa fee dalaal

    Muso ularga Bizning huzurimizdan haq ila kelgan chogʻda, ular: «U bilan birga iymon keltirganlarning oʻgʻillarini qatl qilinglar, qizlarini tirik qoldiringlar», dedilar. Kofirlarning makr-hiylasi zalolatdan boshqa narsa emas. [10]

    [10] (Bani Isroilni oʻziga qul qilib olgan Firʼavn bu xalqqa turli azob-uqubatlarni yogʻdirar, nima qilib boʻlsa ham, ularni qullikda ushlab turib, oʻz foydasi uchun ishlatishga urinar edi. Oʻziga qarshi yosh yigitlar bosh koʻtarishi mumkinligini yaxshi bilganidan, qolaversa, atrofidagi gumashtalaridan, mulkiga Bani Isroildan tugʻiladigan bola zavol boʻlishini eshitganidan keyin Bani Isroilda tugʻiladigan qiz bolaga tegmasdan, oʻgʻil bolalarni oʻldirishga farmon bergan edi. Muso alayhissalom kelib, Alloh taolo tomonidan paygʻambar etib yuborilganlarini aytganlaridan keyin Firʼavnning xavfi yana ham ziyoda boʻldi va Bani Isroilning, yaʼni Muso alayhissalomga qoʻshilib, iymon keltirganlarning oʻgʻil bolalarini oʻldirish haqidagi farmonini yangiladi.)

26. 26

    وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِىٓ أَقْتُلْ مُوسَىٰ وَلْيَدْعُ رَبَّهُۥٓ ۖ إِنِّىٓ أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَن يُظْهِرَ فِى ٱلْأَرْضِ ٱلْفَسَادَ

    Wa qaala Fir'awnu zarooneee aqtul Moosaa walyad'u Rabbahoo inneee akhaafu ai yubaddila deenakum aw ai yuzhira fil ardil fasaad

    Firʼavn: «Meni qoʻyinglar, Musoni oʻldiray. Mayli, Robbiga duo qilsin. Albatta, men uning diningizni almashtirishidan va yer yuzida fasod chiqarishidan qoʻrqmoqdaman», dedi. [11]

    [11] (Mantiq bilan muvaffaqiyatga erisha olmagan, paygʻambarni sehrgar, kazzob, deb ham biror naf topmagan zolim podshoh endi kuch ishlatishga oʻtdi. Tugʻyonga ketgan hukmdor oʻz taxtidan ajrab qolishdan qoʻrqib, har qanday pastkashlikka tayyor ekanini koʻrsatdi. Haq yoʻlga daʼvat qiluvchini oʻldirishda Allohni ham eʼtiborga olmasligini bildirdi. Robbiga duo qilsa, qilaversin, men baribir uni oʻldiraman, dedi. Shu bilan birga, eng qizigʻi, dinni himoya etayotgan qilib koʻrsatdi oʻzini. Yer yuzida buzuqilik boʻlmasligi uchun kurashyapman, deb iddio qildi.)

27. 27

    وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِنِّى عُذْتُ بِرَبِّى وَرَبِّكُم مِّن كُلِّ مُتَكَبِّرٍۢ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ ٱلْحِسَابِ

    Wa qaala Moosaaaa innee 'uztu bi Rabbee wa Rabbikum min kulli mutakabbiril laayu'minu bi Yawmil Hisaab

    Muso: «Albatta, men Robbim va Robbingiz boʻlgan Zotdan hisob kuniga iymon keltirmaydigan har bir mutakabbirdan panoh soʻrayman», dedi.

28. 28

    وَقَالَ رَجُلٌۭ مُّؤْمِنٌۭ مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَٰنَهُۥٓ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَن يَقُولَ رَبِّىَ ٱللَّهُ وَقَدْ جَآءَكُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ مِن رَّبِّكُمْ ۖ وَإِن يَكُ كَٰذِبًۭا فَعَلَيْهِ كَذِبُهُۥ ۖ وَإِن يَكُ صَادِقًۭا يُصِبْكُم بَعْضُ ٱلَّذِى يَعِدُكُمْ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى مَنْ هُوَ مُسْرِفٌۭ كَذَّابٌۭ

    Wa qaala rajulum mu'minummin Aali Fir'awna yaktumu eemaanahooo ataqtuloona rajulan ai yaqoola Rabbi yal laahu wa qad jaaa'akum bil haiyinaati mir Rabbikum wa iny yaku kaaziban fa'alaihi kazi buhoo wa iny yaku saadiqany yasibkum ba'dul lazee ya'idukum innal laaha laa yahdee man huwa musrifun kaazaab

    Firʼavn ahlidan boʻlgan, iymonini berkitib yuradigan bir moʻmin kishi: «Bir odamni, Alloh Robbimdir, degani uchun oʻldirasizlarmi?! Holbuki, u sizga Robbingizdan ochiq-oydin hujjatlar ila kelmishdir. Agar u yolgʻonchi boʻlsa, yolgʻoni oʻziga zarar. Agar rostgoʻy boʻlsa, unda u vaʼda qilayotgan baʼzi musiybatlar sizga yetar. Albatta, Alloh isrofchi va kazzob boʻlgan shaxsni hidoyat qilmas. [12]

    [12] (Darhaqiqat, Muso alayhissalomning «Alloh Robbimdir» degan soʻzdan boshqa daʼvolar yoʻq edi. Bu degani Alloh mening yaratguvchim, rizq berguvchim, tadbirimni qilguvchi tarbiyachim, degani edi. Bu eʼtirof oddiy haqiqat edi. Buning yomon joyi yoʻq edi. Buni hamma tan olishi kerak edi. Bu narsa sof qalb va oddiy mantiqning taqozosi edi. Shuning uchun sof qalb egasi boʻlgan kishi tomonidan bu haqiqat eʼlon etildi.)

29. 29

    يَٰقَوْمِ لَكُمُ ٱلْمُلْكُ ٱلْيَوْمَ ظَٰهِرِينَ فِى ٱلْأَرْضِ فَمَن يَنصُرُنَا مِنۢ بَأْسِ ٱللَّهِ إِن جَآءَنَا ۚ قَالَ فِرْعَوْنُ مَآ أُرِيكُمْ إِلَّا مَآ أَرَىٰ وَمَآ أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ ٱلرَّشَادِ

    Yaa qawmi lakumul mulkul yawma zaahireena fil ardi famai yansurunaa mim baasil laahi in jaaa'anaa; qaala Fir'awnu maaa ureekum illaa maaa araa wa maaa ahdeekum illaa sabeelar Rashaad

    Ey qavmim, bugungi kunda mulk siznikidir. Yer yuzida yuzaga chiqib turibsizlar. Agar bizga Allohning azobi kelsa, unda bizga kim yordam berar?!» – dedi. Firʼavn: «Men sizga oʻzim koʻrayotgan narsadan boshqani koʻrsatmasman va sizlarni toʻgʻri yoʻldan boshqaga yoʻllamasman», dedi. [13]

    [13] (Yaʼni, menikidan boshqa fikrni qabul qilishingizga rozi emasman, bilib qoʻying, faqat mengina sizni toʻgʻri yoʻlga boshlayman, dedi.)

30. 30

    وَقَالَ ٱلَّذِىٓ ءَامَنَ يَٰقَوْمِ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُم مِّثْلَ يَوْمِ ٱلْأَحْزَابِ

    Wa qaalal lazee aamana yaa qawmi inneee akhaafu 'alaikum misla yawmil Ahzaab

    Iymon keltirgan kishi: «Ey qavmim, albatta, men sizga ham boshqa firqalar kuniga oʻxshash kun...

31. 31

    مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍۢ وَعَادٍۢ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۚ وَمَا ٱللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًۭا لِّلْعِبَادِ

    Misla daabi qawmi Noohinw wa 'aadinw wa Samooda wallazeena mim ba'dihim; wa mal laahu yureedu zulmal lil'ibaad

    Nuh qavmi, Od, Samud va ulardan keyingilar holiga oʻxshash hol boʻlishidan qoʻrqurman. Alloh bandalarga zulmni iroda qilmas.

32. 32

    وَيَٰقَوْمِ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ ٱلتَّنَادِ

    Wa yaa qawmi inneee akhaafu 'alaikum yawmat tanaad

    Ey qavmim, albatta, men sizlarga nidolashuv kunidan qoʻrqurman.

33. 33

    يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مَا لَكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنْ عَاصِمٍۢ ۗ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنْ هَادٍۢ

    Yawma tuwalloona mud bireena maa lakum minal laahi min 'aasim; wa mai yudlilil laahu famaa lahoo min haad

    U kunda ortga qarab qochursiz. Siz uchun Allohdan hech bir qutqarguvchi boʻlmas. Kimni Alloh zalolatga ketkazsa, bas, unga hech bir hidoyatchi boʻlmas.

34. 34

    وَلَقَدْ جَآءَكُمْ يُوسُفُ مِن قَبْلُ بِٱلْبَيِّنَٰتِ فَمَا زِلْتُمْ فِى شَكٍّۢ مِّمَّا جَآءَكُم بِهِۦ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَن يَبْعَثَ ٱللَّهُ مِنۢ بَعْدِهِۦ رَسُولًۭا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌۭ مُّرْتَابٌ

    Wa laqad jaaa'akum Yoosufu min qablu bil baiyinaati famaa ziltum fee shakkim mimaa jaaa'akum bihee hattaaa izaa halaka qultum lai yab asal laahu mim ba'dihee Rasoolaa; kazaalika yudillul laahu man huwa Musrifum murtaab

    Batahqiq, bundan oldin Yusuf ochiq-oydin hujjatlar ila keldi. Bas, siz u oʻzingizga keltirgan narsaga shak keltirib, turib oldingiz. Nihoyat, u vafot etgan paytda: «Alloh undan keyin Paygʻambar yubormas», dedingiz. Alloh shunday qilib, isrofchi va shubhachi boʻlgan kimsani zalolatga ketkazdi. [14]

    [14] (Ey qavmim, siz Yusuf alayhissalomning paygʻambarligiga shubha qilib, iymon keltirmay turib oldingiz. Xullas, Yusuf alayhissalom vafot etganida, undan qutuldik, Alloh tomonidan paygʻambar boʻlib keldim, deydigan odam endi boʻlmaydi, dedingiz. Alloh Yusuf alayhissalom haqida shubhada turib olgan oʻsha ota-bobolaringizni zalolatga ketkazgani kabi, har bir xususda isrofgar boʻlgan va dinda shubha qilganlarni ham zalolatga ketkazdi. Muso haqida isrofchi va shubhachi boʻlmang, yana Alloh sizni ham zalolatga ketkazib qoʻymasin.)

35. 35

    ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَٰنٍ أَتَىٰهُمْ ۖ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ ٱللَّهِ وَعِندَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ۚ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍۢ جَبَّارٍۢ

    Allazeena yujaadiloona feee Aaayaatil laahi bighairi sultaanin ataahum kabura maqtan 'indal laahi wa 'indal lazeena aamanoo; kazaalika yatha'ul laahu 'alaa kulli qalbi mutakabbirin jabbaar

    Allohning oyatlari haqida oʻzlariga kelgan hujjat-dalilsiz talashib-tortishadiganlar Alloh tomonidan ham, iymon keltirganlar tomonidan ham qattiq gʻazabga qolurlar. Alloh shunday qilib, har bir mutakabbir va zoʻravon qalbni muhrlar», dedi.

36. 36

    وَقَالَ فِرْعَوْنُ يَٰهَٰمَٰنُ ٱبْنِ لِى صَرْحًۭا لَّعَلِّىٓ أَبْلُغُ ٱلْأَسْبَٰبَ

    Wa qaala Fir'awnu yaa Haamaanub-ni lee sarhal la'alleee ablughul asbaab

    Firʼavn dedi: «Ey, Homon, menga bir baland qasr bino qil, shoyad, sabablarga yetsam.

37. 37

    أَسْبَٰبَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ فَأَطَّلِعَ إِلَىٰٓ إِلَٰهِ مُوسَىٰ وَإِنِّى لَأَظُنُّهُۥ كَٰذِبًۭا ۚ وَكَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَصُدَّ عَنِ ٱلسَّبِيلِ ۚ وَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ إِلَّا فِى تَبَابٍۢ

    Asbaabas samaawaati faattali'a ilaaa ilaahi Moosaa wa innee la azunnuhoo kaazibaa; wa kazaalika zuyyina li-Fir'awna sooo'u 'amalihee wa sudda 'anis sabeel; wa maa kaidu Fir'awna illaa fee tabaab

    Osmonlarning sabablariga yetsam, soʻngra Musoning Ilohiga boqsam. Albatta, men uni yolgʻonchi deb, gumon qilmoqdaman». Shunday qilib, Firʼavnga uning yomon amali ziynatlandi va u yoʻldan toʻsildi. Firʼavnning makr-hiylasi ziyonkorlikdan boshqa narsa emas. [15]

    [15] (U vaziri Homonni baland qasr qurishga buyurdi. U qasr nima uchun kerak boʻlib qolganini ham aytdi, osmonlarga chiqadigan sabablarga, yoʻllarga yetishsamu chiqib Musoning xudosini koʻrsam. Men Musoning Alloh tomonidan yuborilgan paygʻambar ekaniga ishonmayman, oʻzim osmonga chiqib, uning yolgʻonchi ekanini isbotlamoqchiman, dedi. Firʼavnning bu gaplari qaysi tomondan olib qaralganda ham qavmni aldash, oʻzini oliy maqom qilib koʻrsatish va Allohning dinini inkor etishdan iborat ekani bilinadi. Bu gaplar uning insofga kelib, toʻgʻri yoʻlga tushmasligidan darak berardi.)

38. 38

    وَقَالَ ٱلَّذِىٓ ءَامَنَ يَٰقَوْمِ ٱتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ ٱلرَّشَادِ

    Wa qaalal lazeee aamana yaa qawmit tabi'ooni ahdikum sabeelar rashaad

    Iymon keltirgan kishi: «Ey qavmim, menga ergashinglar, sizni toʻgʻri yoʻlga hidoyat qilurman.

39. 39

    يَٰقَوْمِ إِنَّمَا هَٰذِهِ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا مَتَٰعٌۭ وَإِنَّ ٱلْءَاخِرَةَ هِىَ دَارُ ٱلْقَرَارِ

    Yaa qawmi innamaa haazihil hayaatud dunyaa mataa'unw wa innal Aakhirata hiya daarul qaraar

    Ey qavmim, bu dunyo hayoti vaqtinchalik bir matoh, xolos. Albatta, oxirat, oʻshaning oʻzi barqarorlik diyoridir.

40. 40

    مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةًۭ فَلَا يُجْزَىٰٓ إِلَّا مِثْلَهَا ۖ وَمَنْ عَمِلَ صَٰلِحًۭا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌۭ فَأُو۟لَٰٓئِكَ يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍۢ

    Man 'amila saiyi'atan falaa yujzaaa illaa mislahaa wa man 'amila saaliham min zakarin aw unsaa wa huwa mu'minun fa ulaaa'ika yadkhuloonal Jannata yurzaqoona feehaa bighairi hisaab

    Kim biror yomonlik qilsa, faqat oʻshanga yarasha jazo oladi, xolos. Erkakdir, ayoldir, har kim moʻmin boʻlgan holida solih amal qilsa, bas, ana oʻshalar jannatga kirurlar, u yerda hisobsiz rizqlanurlar.

41. 41

    ۞ وَيَٰقَوْمِ مَا لِىٓ أَدْعُوكُمْ إِلَى ٱلنَّجَوٰةِ وَتَدْعُونَنِىٓ إِلَى ٱلنَّارِ

    Wa yaa qawmi maa leee ad'ookum ilan najaati wa tad'oonaneee ilan Naar

    Ey qavmim, nechun men sizni najotga chaqirsam, siz meni doʻzaxga chaqirursiz?! [16]

    [16] (Men sizni Allohga, Uning yuborgan paygʻambariga iymon keltirib, najotga erishishga chorlasam, siz meni kufrga chaqirmoqdasiz, kufrga chaqirishingiz doʻzaxga chaqirishingizdir.)

42. 42

    تَدْعُونَنِى لِأَكْفُرَ بِٱللَّهِ وَأُشْرِكَ بِهِۦ مَا لَيْسَ لِى بِهِۦ عِلْمٌۭ وَأَنَا۠ أَدْعُوكُمْ إِلَى ٱلْعَزِيزِ ٱلْغَفَّٰرِ

    Tad'oonanee li-akfura billaahi wa ushrika bihee maa laisa lee bihee 'ilmunw wa ana ad'ookum ilal'Azeezil Ghaffaar

    Siz meni Allohga kufr keltirishimga va oʻzim bilmagan narsani Unga shirk keltirishimga chaqirmoqdasiz. Holbuki, men sizni aziyzu oʻta magʻfiratli Zotga chaqirmoqdaman. [17]

    [17] (Siz meni Allohni inkor etib, unga ibodat qilmaslikka, xudoligini bilmaganim narsani unga shirk keltirib, oʻshanga ibodat qilishimga chaqirmoqdasiz. Bu chaqirigʻingiz asossiz va foydasizdir.)

43. 43

    لَا جَرَمَ أَنَّمَا تَدْعُونَنِىٓ إِلَيْهِ لَيْسَ لَهُۥ دَعْوَةٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا وَلَا فِى ٱلْءَاخِرَةِ وَأَنَّ مَرَدَّنَآ إِلَى ٱللَّهِ وَأَنَّ ٱلْمُسْرِفِينَ هُمْ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ

    Laa jarama annamaa tad'oonanee ilaihi laisa lahoo da'watun fid dunyaa wa laa fil Aakhirati wa anna maraddanaaa ilal laahi wa annal musrifeenahum Ashaabun Naar

    Hech shubha yoʻqki, albatta, siz meni chaqirayotgan narsaning dunyoda ham, oxiratda ham daʼvatga haqqi yoʻqdir. Albatta, qaytib borarimiz Allohgadir. Albatta, isrofchilar, ayni oʻshalar doʻzax egalaridir.

44. 44

    فَسَتَذْكُرُونَ مَآ أَقُولُ لَكُمْ ۚ وَأُفَوِّضُ أَمْرِىٓ إِلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَصِيرٌۢ بِٱلْعِبَادِ

    Fasatazkuroona maaa aqoolu lakum; wa ufawwidu amreee ilal laah; innallaaha baseerum bil'ibaad

    Hali, men sizga aytayotgan gaplarni eslaysizlar. Men ishimni Allohning Oʻziga topshirdim. Albatta, Alloh bandalarini aniq koʻrib turguvchidir», dedi.

45. 45

    فَوَقَىٰهُ ٱللَّهُ سَيِّـَٔاتِ مَا مَكَرُوا۟ ۖ وَحَاقَ بِـَٔالِ فِرْعَوْنَ سُوٓءُ ٱلْعَذَابِ

    Fa waqaahul laahu saiyiaati maa makaroo wa haaqa bi Aali-Fir'awna sooo'ul 'azaab

    Bas, Alloh uni makrlari yomonliklaridan saqladi va Firʼavn ahlini yomon azob oʻrab oldi. [18]

    [18] (Alloh taolo mazkur moʻmin kishini Firʼavn va uning odamlari makr-hiylalarining yomonliklaridan qutqardi. Firʼavn ahlini esa, yomon azob oʻrab oldi.)

46. 46

    ٱلنَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّۭا وَعَشِيًّۭا ۖ وَيَوْمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ أَدْخِلُوٓا۟ ءَالَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ ٱلْعَذَابِ

    An Naaru yu'radoona 'alaihaa ghuduwwanw wa 'ashiyyanw wa Yawma taqoomus Saa'aatu adkhilooo Aala Fir'awna ashaddal 'azaab

    U olovdir. Unga ertayu kech koʻndalang qilinurlar. Soat (qiyomat) qoim boʻlganida esa: «Firʼavn ahlini eng ashaddiy azobga kiritinglar», deyilur. [19]

    [19] (Demak, oʻsha Firʼavn ahlini oʻrab olgan yomon azob bir olovdir. Ular oʻsha olovga doimo, ertayu kech koʻndalang qilib turiladilar. Yaʼni, qabrlarida qiyomatgacha olov bilan azoblanadilar.)

47. 47

    وَإِذْ يَتَحَآجُّونَ فِى ٱلنَّارِ فَيَقُولُ ٱلضُّعَفَٰٓؤُا۟ لِلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًۭا فَهَلْ أَنتُم مُّغْنُونَ عَنَّا نَصِيبًۭا مِّنَ ٱلنَّارِ

    Wa iz yatahaaajjoona fin Naari fa-yaqoolud du'afaaa'u lillazeenas takbarooo innaa kunnaa lakum taba'an fahal antum mughnoona annaa naseebam minan Naar

    Oʻshanda ular doʻzaxda bir-birlari ila xusumat qilurlar. Bas, zaiflar mutakabbirlik qilganlarga: «Albatta, biz sizga ergashuvchi boʻlgan edik. Endi siz bizning doʻzax nasibamizdan biror boʻlagini dafʼ qilasizlarmi?!» – derlar.

48. 48

    قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوٓا۟ إِنَّا كُلٌّۭ فِيهَآ إِنَّ ٱللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ ٱلْعِبَادِ

    Qaalal lazeenas takbarooo innaa kullun feehaaa innal laaha qad hakama baynal'ibaad

    Mutakabbirlik qilganlar: «Albatta hammamiz uning ichidamiz. Shubhasiz, Alloh bandalar orasida hukm chiqarib boʻldi», derlar. [20]

    [20] (Boʻlar ish boʻldi, endi bu savolni berib nima qilasizlar. Bu yerda u dunyodagiga oʻxshab katta-boshliq yoki zaifligiga qarab emas, qilgan amaliga qarab hukm chiqarilar ekan. Biz ham kufr keltirdik, siz ham kufr keltirdingiz va qilganimizga yarasha hammamiz jazoimizni oldik. Alloh hukmini chiqarib boʻldi. Hammamiz jahannamga tushdik.)

49. 49

    وَقَالَ ٱلَّذِينَ فِى ٱلنَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ٱدْعُوا۟ رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًۭا مِّنَ ٱلْعَذَابِ

    Wa qaalal lazena fin Naari likhazanati Jahannamad-'oo Rabbakum yukhaffif 'annaa yawmam minal 'azaab

    Doʻzaxda turganlar jahannam qoʻriqchilariga: «Robbingizga duo qilinglar, bizdan biror kun azobni yengillatsin», dedilar.

50. 50

    قَالُوٓا۟ أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ ۚ قَالُوا۟ فَٱدْعُوا۟ ۗ وَمَا دُعَٰٓؤُا۟ ٱلْكَٰفِرِينَ إِلَّا فِى ضَلَٰلٍ

    Qaalooo awalam taku taateekum Rusulukum bilbaiyinaati qaaloo balaa' qaaloo fad'oo; wa maa du'aaa'ul kaafireena illaa fee dalaal

    Ular: «Sizga Paygʻambarlaringiz ochiq-oydin hujjatlar bilan kelmagan edilarmi?!» – dedilar. Bular: «Ha», deyishdi. Ular: «Bas, duo qilaveringlar. Kofirlarning duosi zalolatdan boshqa narsa emas», dedilar. [21]

    [21] (Jahannam qoʻriqchilari: «Nima sababdan bu holga tushib qoldingiz?! Sizga paygʻambar kelib, shu kun boshingizga tushishi mumkinligidan ogohlantirmagan edimi?!» deb soʻradilar.)

51. 51

    إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ ٱلْأَشْهَٰدُ

    Innaa lanansuru Rusulanaa wallazeena aamanoo fil hayaatid dunyaa wa Yawma yaqoomul ashhaad

    Albatta, Biz Paygʻambarlarimizga va iymon keltirganlarga bu dunyo hayotida va guvohlar turgan kunda ham nusrat berurmiz.

52. 52

    يَوْمَ لَا يَنفَعُ ٱلظَّٰلِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ ۖ وَلَهُمُ ٱللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوٓءُ ٱلدَّارِ

    Yawma laa yanfa'uz zaalimeena ma'ziratuhum wa lahumul la'natu wa lahum soooud daar

    U kunda zolimlarga maʼziratlari naf bermas. Ularga laʼnat boʻlgʻay va ularga yomon hovli joy boʻlgʻay. [22]

    [22] (Iymon bilan kufr orasidagi kurash bir shaxs, bir avlod, bir zamonga bogʻliq emas. Balki bu kurash dunyo bunyod boʻlganidan boshlab, qiyomatgacha davom etadigan kurashdir. Bu kurash davomida turli holatlar boʻlib oʻtadi. Iymon tomonida turgan baʼzi kishilarning eʼtiqod yoʻlida shahid boʻlishlari ulkan nusrat boʻlishi mumkin. Hozirgacha butun dunyo qanchadan-qancha shahidlarni madh etib, ehtirom ila eslab kelmoqda, ularni shahid etgan qotillar esa, laʼnatlanmoqda. Qani, koʻraylik-chi, bu yerda nusrat shahidgami yo qotilga?! Baʼzi bir shahidlarning oʻlimi butun boshli ummatlarni gʻalabaga chorlagan vaqtlar ham boʻlgan. Demak, oʻlimning hammasi ham, xususan iymon yoʻlidagi oʻlim, magʻlubiyat hisoblanmaydi. Iymon va kufr orasidagi kurashda nusrat kimga boʻlishi tor oʻlchovda emas, balki keng mezonlar bilan oʻlchanadi. Iymonning qalblarda, Yer yuzida tantanasi uchun insonning oʻzi saʼyi-harakat qilishini Alloh shart etgan ekan, Uning yoʻlidagi qurbonlar, mashaqqatlar erishiladigan nusratning qiymatini oshiradi, qadrini koʻtaradi. Undan keyin, insoniyat tarixidagi iymon bilan kufr oʻrtasidagi kurashning oraliq natijalariga ham bir nazar solaylik. Ularning hammasi paygʻambarlar va moʻminlarga nusrat berilishi bilan yakun topganini koʻramiz.)

53. 53

    وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْهُدَىٰ وَأَوْرَثْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْكِتَٰبَ

    Wa laqad aatainaa Moosal hudaa wa awrasnaa Baneee Israaa 'eelal Kitaab

    Batahqiq, Biz Musoga hidoyatni berdik va Bani Isroilni Kitobga voris qildik.

54. 54

    هُدًۭى وَذِكْرَىٰ لِأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ

    Hudanw wa zikraa li ulil albaab

    Aql egalariga hidoyatchi va eslatma boʻlsin uchun.

55. 55

    فَٱصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ وَٱسْتَغْفِرْ لِذَنۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِٱلْعَشِىِّ وَٱلْإِبْكَٰرِ

    Fasbir inna wa'dal laahi haqqunw wastaghfir lizambika wa sabbih bihamdi Rabbika bil'ashiyyi wal ibkaar

    Bas, sabr qil. Albatta, Allohning vaʼdasi haqdir. Gunohing uchun istigʻfor ayt. Ertayu kech Robbingga hamd ila tasbih ayt. [23]

    [23] (Oyati karimada Paygʻambarimiz alayhissalotu vassalomga xitob orqali moʻmin bandaga iymon yoʻlida zarur boʻladigan zodi rohila taqdim etilmoqda.)

56. 56

    إِنَّ ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَٰنٍ أَتَىٰهُمْ ۙ إِن فِى صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌۭ مَّا هُم بِبَٰلِغِيهِ ۚ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ

    Innal lazeena yujaadi loona feee Aayaatil laahi bighairi sultaanin ataahum in fee sudoorihim illaa kibrum maa hum bibaaligheeh; fasta'iz billaahi innahoo Huwas Samee'ul Baseer

    Albatta, Allohning oyatlari haqida oʻzlariga kelgan hujjatsiz talashib-tortishadiganlarning dillarida kibrdan oʻzga narsa yoʻq. Ular unga yetishguvchi emaslar. Bas, Allohdan panoh soʻra. Albatta, Uning Oʻzi oʻta eshitguvchi, oʻta koʻrguvchi Zotdir.

57. 57

    لَخَلْقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

    Lakhalqus samaawaati wal ardi akbaru min khalqin naasi wa laakinna aksaran naasi laa ya'lamoon

    Albatta, osmonlaru yerni yaratish odamlarni yaratishdan kattaroqdir. Lekin odamlarning koʻplari bilmaslar.

58. 58

    وَمَا يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَلَا ٱلْمُسِىٓءُ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَتَذَكَّرُونَ

    Wa maa yastawil a'maa walbaseeru wallazeena aamanoo wa 'amilus saalihaati wa lal museee'; qaleelam maa tatazakkaroon

    Koʻr bilan koʻruvchi barobar boʻlmas. Iymon keltirib, solih amallar qilganlar bilan yomonlik qilguvchi ham. Juda ham kam eslaysizlar.

59. 59

    إِنَّ ٱلسَّاعَةَ لَءَاتِيَةٌۭ لَّا رَيْبَ فِيهَا وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ

    Innas Saa'ata la aatiyatul laa raiba feehaa wa laakinna aksaran naasi laa yu'minoon

    Albatta, soat (qiyomat)kelguvchidir. Unda shubha yoʻq. Lekin odamlarning koʻplari iymon keltirmaslar. [24]

    [24] (Yaʼni, qiyomat qoim boʻlishiga ishonmaydilar. Ishonmaganlari uchun ham Allohning oyatlari haqida hech qanday hujjat-dalilsiz talashib-tortishadilar. Oʻzlarining kim ekanlarini unutib, kibrga ketadilar. Kibr esa, ularni halokatga eltadi. Bu halokatdan, unga eltuvchi kibrdan saqlanish uchun Allohga ibodat etish kerak, U zotga duo qilish kerak.)

60. 60

    وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدْعُونِىٓ أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِى سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ

    Wa qaala Rabbukumud 'ooneee astajib lakum; innal lazeena yastakbiroona an 'ibaadatee sa yadkhuloona jahannama daakhireen

    Robbingiz: «Menga duo qiling, sizga ijobat qilurman. Albatta, Mening ibodatimdan kibr qilganlar jahannamga xoru zor hollarida kirurlar», dedi. [25]

    [25] (Allohga banda tomonidan qilinadigan duo, ibodat lugʻatda bir xil maʼnoni bildiradi. Duo va ibodat xoh soʻzdan iborat boʻlsin, xoh amaldan, banda tomonidan Alloh taoloning roziligini izlashdir, iymon ila Uning roziligini soʻrashdir. Duo va ibodat bandaning Alloh taolo huzurida hojatmand ekanini eʼtirof etishidir. Oʻzining nochorligiyu ojizligini tan olishidir. Bu ishni faqat iymoni borlargina, qalb koʻzlari ochiqlargina, oʻzining kimligini anglab yetganlargina, insof qilganlargina, qalbida Allohga nisbatan kibru havo boʻlmaganlargina qiladilar. Buni bandaga Allohning Oʻzi buyurgandir.)

61. 61

    ٱللَّهُ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ لِتَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

    Allaahul lazee ja'ala lakumul laila litqaskunoo feehi wannahaara mubsiraa; innal laaha lazoo fadlin 'alan naasi wa laakinna aksaran naasi laa yashkuroon

    Alloh sizga sukunat topishingiz uchun kechani, koʻrsatuvchi etib kunduzni qilib bergan Zotdir. Albatta, Alloh odamlarga nisbatan fazlu karam sohibidir. Lekin odamlarning koʻplari bilmaslar.

62. 62

    ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ خَٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍۢ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ

    Zaalikumul laahu Rabbukum khaaliqu kulli shai'; laaa ilaaha illaa Huwa fa annaa tu'fakoon

    Ana oʻsha Alloh Robbingizdir. U har bir narsaning yaratguvchisidir. Undan oʻzga ibodatga sazovor zot yoʻq. Bas, qayoqqa burilib ketmoqdasiz?! [26]

    [26] (Allohga ibodat qilmay, qaysi tomonga burilib ketmoqdasizlar?! Allohning aytganini qilmay, qayon qarab ketmoqdasizlar?! Allohning oyatlariga amal qilmay, qayoqqa ketmoqdasizlar?!)

63. 63

    كَذَٰلِكَ يُؤْفَكُ ٱلَّذِينَ كَانُوا۟ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ يَجْحَدُونَ

    Kazaalika yu'fakul loazeena kaanoo bi Aayaatil laahi yajhadoon

    Allohning oyatlarini inkor qiladiganlar ana shunday burilib keturlar.

64. 64

    ٱللَّهُ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ قَرَارًۭا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءًۭ وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَٰلَمِينَ

    Allaahul lazee ja'ala lakumul arda qaraaranw wassa maaa'a binaaa'anw wa sawwarakum fa ahsana suwarakum wa razaqakum minat taiyibaat; zaalikumul laahu Rabbukum fatabaarakal laahu Rabbul 'aalameen

    Alloh sizga yerni qarorgoh, osmonni tom qilgan va sizlarning suvratlaringizni goʻzal suvratda qilgan, sizlarga pok narsalardan rizq bergan Zotdir. Ana oʻsha Alloh Robbingizdir. Bas, olamlarning Robbi Alloh barakotli (yuksak) boʻldi.

65. 65

    هُوَ ٱلْحَىُّ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱدْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ ۗ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ

    Huwal Hayyu laaa ilaaha illaa Huwa fad'oohu mukh liseena lahudeen; alhamdu lillaahi Rabbil 'aalameen

    U zot tirikdir. Undan oʻzga ibodatga sazovor zot yoʻq. Bas, Unga dinni xolis qilgan holda duo qiling. Olamlarning Robbi Allohga hamdlar boʻlsin. [27]

    [27] (Allohga xolis boʻysungan holda, shariatga toʻla amal qilgan holda, iymon-eʼtiqodni yolgʻonu riyodan pok oʻtgan holda duo-ibodat qiling.)

66. 66

    ۞ قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَمَّا جَآءَنِىَ ٱلْبَيِّنَٰتُ مِن رَّبِّى وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ

    Qul innee nuheetu an a'budal lazeena tad'oona min doonil laahi lammaa jaaa'a niyal biyinaatu mir Rabbee wa umirtu an uslima li Rabbil 'aalameen

    Sen: «Albatta, men oʻzimga Robbimdan ochiq-oydin hujjatlar kelgan paytda siz iltijo etayotgan narsalarga ibodat qilishdan qaytarilganman va olamlarning Robbiga taslim boʻlishga amr etildim», deb ayt.

67. 67

    هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍۢ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍۢ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍۢ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًۭا ثُمَّ لِتَبْلُغُوٓا۟ أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا۟ شُيُوخًۭا ۚ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبْلُ ۖ وَلِتَبْلُغُوٓا۟ أَجَلًۭا مُّسَمًّۭى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

    Huwal lazee khalaqakum min turaabin summa min nutfatin summa min 'alaqatin summa yukhrijukum tiflan summa litablughooo ashuddakum summa litakoonoo shuyookhaa; wa minkum mai yutawaffaa min qablu wa litablughooo ajalam musam manw-wa la'allakum ta'qiloon

    U sizni tuproqdan, soʻngra nutfadan, soʻngra (yopishqoq) laxta qondan yaratgan Zotdir. Soʻngra U sizni buvak holingizda chiqarur. Soʻngra kamolga yetishingiz uchun, soʻngra qari boʻlishingiz uchun (ulgʻaytirur). Sizning ichingizda undan oldin vafot etadiganlar ham boʻlur. (Bular) belgilangan ajalga yetishingiz uchundir. Shoyadki, aql yuritsangiz. [28]

    [28] (Bu oyatda kibrga ketib, oʻzini unutgan, Allohni — xoliqini tan olmay qoʻygan insonga asli, ojizligi eslatilmoqda. Yaʼni, ey odamlar, sizning ayrimlaringiz kamolga yoki qarilikka yetishdan oldin vafot etib ketadi. Har lahzada tushayotgan homilalar, oʻlayotgan bolalar, yoshlar buning dalilidir. Har bir inson uchun belgilab qoʻyilgan ajal bor. Ana oʻsha ajalga yetguncha yashaydi. Bu ham Alloh taoloning ishidir. Shoyadki ushbu haqiqatlar ustida aql yuritib, kim ekaningizni anglab, Robbingizga ibodat qilsangiz.)

68. 68

    هُوَ ٱلَّذِى يُحْىِۦ وَيُمِيتُ ۖ فَإِذَا قَضَىٰٓ أَمْرًۭا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

    Huwal lazee yuhyee wa yumeetu fa izaa qadaaa amran fa innamaa yaqoolu lahoo kun fa yakon

    U zot tiriltirur va oʻldirur. Qachonki biror ishni xohlasa, «Boʻl!» der va u boʻlur.

69. 69

    أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ أَنَّىٰ يُصْرَفُونَ

    Alam tara ilal lazeena yujaadiloona feee Aayaatil laahi annaa yusrafoon

    Allohning oyatlari haqida talashib-tortishadiganlarni koʻrmaysanmi?! Qayoqqa burilib ketmoqdalar?!

70. 70

    ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِٱلْكِتَٰبِ وَبِمَآ أَرْسَلْنَا بِهِۦ رُسُلَنَا ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ

    Allazeena kazzaboo bil Kitaabi wa bimaa arsalnaa bihee Rusulanaa fasawfa ya'lamoon

    Kitobni va Biz Paygʻambarlarimiz ila yuborgan narsani yolgʻonga chiqarganlar tezda bilurlar.

71. 71

    إِذِ ٱلْأَغْلَٰلُ فِىٓ أَعْنَٰقِهِمْ وَٱلسَّلَٰسِلُ يُسْحَبُونَ

    Izil aghlaalu feee a'naaqi-him wassalaasilu yashaboon

    Oʻshanda ular boʻyinlarida kishanlar va zanjirlar ila tortilurlar.

72. 72

    فِى ٱلْحَمِيمِ ثُمَّ فِى ٱلنَّارِ يُسْجَرُونَ

    Fil hameemi summa fin Naari Yasjaroon

    Oʻta qaynoq suvga, soʻngra olovda kuydirilurlar.

73. 73

    ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تُشْرِكُونَ

    Summaa qeela lahum ayna maa kuntum tushrikoon

    Soʻngra ularga: «Shirk keltirib yurgan narsalaringiz qani.

74. 74

    مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ قَالُوا۟ ضَلُّوا۟ عَنَّا بَل لَّمْ نَكُن نَّدْعُوا۟ مِن قَبْلُ شَيْـًۭٔا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلْكَٰفِرِينَ

    Min doonil laahi qaaloo dalloo 'annaa bal lam nakun nad'oo min qablu shai'aa; kazaalika yudillul laahul kaafireen

    Allohdan oʻzga?!» – deyildi. Ular: «Bizdan yoʻqolib qoldilar. Yoʻq. Oldin hech narsaga iltijo qilmagan edik», dedilar. Alloh kofirlarni shunday qilib zalolatga ketkazur. [29]

    [29] (Siz shunchalar azob uqubatlarga duchor boʻlyapsiz. Qutqaradi, deb u dunyoda Allohdan oʻzga narsalarga ibodat qilgan edingiz. Allohga sherik qilgan oʻsha narsalaringiz endi qani? Nima uchun ular kelib, sizlarni qutqarib olmayaptilar? deb soʻraladi. Ular avval haqiqatni — soxta xudolarining oʻzlaridan yoʻqolib qolganlarini, azobdan saqlab qola olmayotganlarini tan olib turib, keyin tona boshladilar. Yoʻq-yoʻq, biz oldin hech kimni shirk keltirmagan edik, deyishga oʻtdilar.)

75. 75

    ذَٰلِكُم بِمَا كُنتُمْ تَفْرَحُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَبِمَا كُنتُمْ تَمْرَحُونَ

    Zaalikum bimaa kuntum tafrahoona fil ardi bighairil haqqi wa bimaa kuntum tamrahoon

    Mana shular yer yuzida nohaqdan shodlanib yurganingiz va kibru havoga berilib yurganingiz uchundir.

76. 76

    ٱدْخُلُوٓا۟ أَبْوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَا ۖ فَبِئْسَ مَثْوَى ٱلْمُتَكَبِّرِينَ

    Udkhulooo abwaaba Jahannama khaalideena feehaa fabi'sa maswal mutakabbireen

    Jahannam eshiklaridan unda abadiy qolguvchi boʻlgan holingizda kiringlar. Mutakabbirlarning joyi naqadar yomon!

77. 77

    فَٱصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ ۚ فَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ ٱلَّذِى نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ

    Fasbir inna wa'dal laahi haqq; fa immaa nuriyannak ba'dal lazee na'i duhum aw natawaffayannaka fa ilainaa yurja'oon

    Bas, sabr qil. Albatta, Allohning vaʼdasi haqdir. Endi Biz yoki senga ularga vaʼda qilgan narsalarimizning baʼzilarini koʻrsaturmiz yoki seni vafot ettirurmiz. Bas, Bizgagina qaytarilurlar.

78. 78

    وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًۭا مِّن قَبْلِكَ مِنْهُم مَّن قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُم مَّن لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأْتِىَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ فَإِذَا جَآءَ أَمْرُ ٱللَّهِ قُضِىَ بِٱلْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ ٱلْمُبْطِلُونَ

    Wa laqad arsalnaa Rusulam min qablika minhum man qasasnaa 'alaika wa minhum mal lam naqsus 'alaik; wa maa kaana li Rasoolin any yaatiya bi Aayatin illaa bi iznil laah; fa izaa jaaa'a amrul laahi qudiya bilhaqqi wa khasira hunaalikal mubtiloon

    Batahqiq, Biz sendan oldin ham Paygʻambarlar yuborganmiz. Ulardan kimningdir qissasini senga aytdik va ulardan kimningdir qissasini senga aytmadik. Hech Paygʻambar Allohning iznisiz oyat (moʻjiza) keltirgan emas. Bas, qachonki Allohning amri kelganida, haq ila hukm chiqarilur va oʻshanda botil ish qilib yurguvchilar ziyon torturlar. [30]

    [30] (Alloh taolo Qurʼoni Karimda Paygʻambarimiz Muhammad alayhissalotu vassalomga va u zotning ummatlariga oʻtgan paygʻambarlardan yigirma toʻrttasining qissasini aytgan. Oʻsha qissalarning hammasi bilan tanishib chiqildi. Ularning hammasida kofirlar tomonidan paygʻambarlarga (alayhimussalom) va moʻminlarga turli ozorlar berilgani, azob-uqubatlar yogʻdirilgani haqida turli maʼlumotlarga ega ham boʻlindi. Yana Qurʼoni Karimda qanchadan-qancha qissalari kelmagan paygʻambarlar (alayhimussalom) oʻtgan boʻlib, ular ham qiyinchilik, ozor va mashaqqatlarga duchor boʻlganlar. Paygʻambarlar oʻz hollaricha odamlarga moʻjiza koʻrsatib, ularni lol qoldirishga uringan emas. Chunki bu ularning ishi emas. Ularning ishi Allohning taʼlimotlarini xalqqa yetkazishdir. Moʻjiza koʻrsatish esa, Allohga xos ishdir. U zot Oʻzi xohlagan vaqtida, Oʻzi xohlagan paygʻambariga moʻjizani va uni koʻrsatish iznini beradi. Boshqa vaqtlarda paygʻambarlar moʻjiza koʻrsatish haqida tashvish qilishlari kerak emas.)

79. 79

    ٱللَّهُ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَنْعَٰمَ لِتَرْكَبُوا۟ مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

    Allaahul lazee ja'ala lakumul an'aama litarkaboo minhaa wa minhaa taakuloon

    Alloh sizlarga chorva hayvonlarini ulardan baʼzilarini minishingiz uchun yaratdi. Ulardan baʼzilarini yersizlar.

80. 80

    وَلَكُمْ فِيهَا مَنَٰفِعُ وَلِتَبْلُغُوا۟ عَلَيْهَا حَاجَةًۭ فِى صُدُورِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى ٱلْفُلْكِ تُحْمَلُونَ

    Wa lakum feehaa manaafi'u wa litablughoo 'alaihaa haajatan fee sudoorikum wa 'alaihaa wa 'alal fulki tuhmaloon

    Siz uchun ularda manfaatlar bor. Va ular ustida dillaringizdagi hojatlarga yetishishingiz uchundir. Ularda va kemalarda tashilursiz.

81. 81

    وَيُرِيكُمْ ءَايَٰتِهِۦ فَأَىَّ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُنكِرُونَ

    Wa yureekum Aayaatihee fa ayya Aayaatil laahi tunkiroon

    Va U zot sizlarga Oʻz oyat(belgi)larini koʻrsatur. Bas, Allohning qaysi oyat(belgi)larini inkor qilursizlar?!

82. 82

    أَفَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوٓا۟ أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةًۭ وَءَاثَارًۭا فِى ٱلْأَرْضِ فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

    Afalam yaseeroo fil ardi fa yanzuroo kaifa kaana 'aaqibatul lazeena min qablihim; kaanoo aksara minhum wa ashadda quwwatanw wa aasaaran fil ardi famaaa aghnaa 'anhum maa kaanoo yaksiboon

    Axir, ular yer yuzida yurib, oʻzlaridan oldingilarning oqibati qanday boʻlganiga nazar solmaydilarmi?! Holbuki, oʻshalar bulardan koʻra quvvatliroq va yer yuzida asarlari koʻproq boʻlgan edilar. Bas, ularga kasb qilgan narsalari asqotmadi.

83. 83

    فَلَمَّا جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ فَرِحُوا۟ بِمَا عِندَهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ

    Falammaa jaaa'at hum Rusuluhum bilbaiyinaati farihoo bimaa 'indahum minal 'ilmi wa haaqa bihim maa kaanoo bihee yastahzi'oon

    Qachonki ularga Paygʻambarlari ochiq-oydin hujjatlar bilan kelganlarida, ular oʻzlaridagi ilm bilan maqtandilar. Va ularni oʻzlari istehzo qilgan narsa oʻrab oldi.

84. 84

    فَلَمَّا رَأَوْا۟ بَأْسَنَا قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَحْدَهُۥ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِۦ مُشْرِكِينَ

    Falammaa ra aw baasanaa qaalooo aamannaa billaahi wahdahoo wa kafarnaa bimaa kunnaa bihee mushrikeen

    Qachonki azobimizni koʻrganlarida: «Biz Allohning yolgʻiz Oʻziga iymon keltirdik va Unga sherik qilgan narsalarimizga kufr keltirdik», dedilar.

85. 85

    فَلَمْ يَكُ يَنفَعُهُمْ إِيمَٰنُهُمْ لَمَّا رَأَوْا۟ بَأْسَنَا ۖ سُنَّتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى قَدْ خَلَتْ فِى عِبَادِهِۦ ۖ وَخَسِرَ هُنَالِكَ ٱلْكَٰفِرُونَ

    Falam yaku tanfa 'uhum eemaanuhum lammaa ra-aw baasana sunnatal laahil latee qad khalat fee 'ibaadihee wa khasira hunaalikal kaafiroon

    Bizning azobimizni koʻrganlaridagi iymonlari ularga manfaat bera olmas edi. Allohning bandalariga joriy boʻlib kelgan sunnati shu. Ana oʻshanda kofirlar ziyon koʻrdilar. [31]

    [31] (Alloh taoloning joriy etgan sunnati — qoidasi boʻyicha, azobni koʻrganidan keyin qilingan tavba, keltirilgan iymon qabul etilmas. Fursatning borida iymon keltirib, amal qilib qolish kerak.)

Tarjima: Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf · QuranEnc.com